euskara

Abenduaren 3a Euskararen Nazioarteko Eguna dugu, Euskal hizkuntzaren unibertsaltasuna aldarrikatzeko eguna Ordiziako EAJ/PNVk ospakizun hau baliatu nahi du, gainera, eta bereziki, euskararen erabilera aldarrikatzeko. Guztiona den hizkuntza, gizarte kohesiorako giltza bilakatuz, aniztasunean oinarritutako herria eraikitzeko.

Euskara euskal gizartearen ondarea da, haren historiaren eta kulturaren osagarri ezinbestekoa. Baina, aldi berean, eta munduko gainerako hizkuntza guztiak bezala, eleaniztasuna ezaugarritzat duen gizadi osoaren ondare ere bada. Hizkuntzen dibertsitatea babestu nahi badugu, beharrezkoa dugu euskara babestu eta sustatzea.

Gipuzkoa lurralde euskalduna da, eta errealitate horri erantzun behar diogu erakundeok, lehentasunez. Bizi dugun garai honek ekarri behar ditu Euskal Herrira estuki lotuta, euskararen normalizazioa. Hortaz, Ordiziako EAJ/PNVk adierazten du, herritarron gogoa indartu, euskaraz bizitzeko jarrerak sustatu eta euskararen erabilera kalera eramateko, ekimenak babestu nahi ditugula egun honetan. Hain zuzen ere, errealitate horri erantzuten saiatuko gara erakunde honetatik, lehentasunez, insitituzioei arduraz jokatzea dagokigulako.

Euskarak garapen-historia luzea du, argi-ilunez josia. Hizkuntzaren aurre-historiaz, aldiz, ezer gutxi dakigu segurtasunez. Baina euskara, batez ere, hizkuntza modernoa dugu, gaurkoa eta gaurkotua, gure egungo gizarteak erabiltzen jarraitu nahi duena, eta, gizartearen alor guztietan, gero eta aitortza handiagoa jasotzen ari dena. Euskararen aldeko oinarrizko adostasunetik, 1982ko Normalizazio Legean islatu zen hartatik, itun berri bateranzko orainaldiko saioetara denbora tarte bat dago, ez oso handia, baina euskararen ezagutza eta erabileran aurrerapauso sendo eta ikusgarriak eman dira urte hauetan.

Munduan adibide gutxi aurkituko dituen indarberritze deigarri horrek ikuspegi ezberdinen arteko adostasunean du oinarri, adostasunik gabe ezinezkoa baita halako prozesu bat. Eta adostasuna lortzeko nahitaezkoak izaten dira guztien borondatea eta elkar aditzeko jarrera irekia.

Euskara nazioartean zabaldu eta kokatu behar dugu, hitz egiten den lurraldeetan eta haietatik kanpo, egungo mundu eleanitz honetan hizkuntzek geografiaren mugak erraz gainditu baititzake. Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzean euskararen orainari eta etorkizunari leiho zabal bat irekitzen diegu, eleaniztasunak gure bizikidetzan eta gizarte-kohesioan izan dezakeen eragin onuragarriaz konbentziturik.

Euskal herritarrok euskaraz hitz egin dugulako bizi da euskara; eta aurrerantzean ere, herritarrok euskaraz bizi nahi dugulako biziko da euskara. Beraz dei egin nahi diegu herritarroi etxean, kalean, lanean, aisian eta edonon euskaraz bizi gaitezen.

Horregatik, Ordiziako EAJ/PNVk bat egiten du Euskararen Nazioarteko Egunarekin eta konpromisoa hartzen du euskara sendotzeko neurri malguak eta politika egokiak bultzatzeko. Aldi berean dei egiten die euskal herritar guztiei, bertan eta nazioartean euskara sustatzearen alde, gaur antolatzen diren ekitaldietan parte hartu dezaten.

Hezkuntza

Bakerako eta Giza Eskubideetarako Euskal Hezkuntza Planaren Birformulazioa (2008-2011)

SARRERA

Euskadiko biktimen politikek, 2003ko Legez Besteko Proposamenetik, ibilbide tinkoa izan dute, egia, justizia eta gizatalde horrek, zalantzarik gabe, merezi duen konponketa ahalbidetu eta sustatu dituzten jarduerak metatu eta zabaldu dituztelarik. Biktimen politikek, bistakoa denez, lehendabizikoa eta nagusia den hartzailea dute. Eta horietara, hain zuzen ere, zuzendu behar dira politika esklusiboak ahaleginduko direnak euren mina konpontzen, euren sufrimendua aitortzen, eta gizartea bera benetan laguntzen, gizarteak biktimengan justua den solidaritate kanala aurki dezan.

Horrekin batera, biktimen politikek korrelatua izan behar dute, hezkuntzan. Hezkuntza, zalantzarik gabe, gure errealitate sozialaren parte denez, eta itzultze egokia izan behar du, epe ertain eta luzera, belaunaldi berriek gure errealitate hori ezagutu eta positiboki laburtzeko aukera izan dezaten, horretarako, hain dramatikoa den errealitatetik lehenengo irakaspena aterata: indarkeria inoiz ez da gatazkak konpontzeko bide egokia. Lehenengo irakaspen horren oinarrian, halaber, eskolak, pausoz, eta, gainontzeko instantzia sozial eta politikoen eskutik, euskal gizarteari bere harri-koskorra emateko joera izatea. Euskal gizarte hori kohesionatuagoa izan dadin, giza eskubideen kulturan sakonki eta hobeto sustraitua, eta, ondorioz, gaitasun kritiko handiagoarekin, memoria partekatua eta inklusiboa osatzen joateko, adiskidetzea ahalbidetuko duena, zeinetan iraganeko zauri guztiak sartzen eta ixten joan daitezen, euskal demokraziak bere murruak indartzen dituen bitartean.

Aldez aurretik aipatutako ikuspegi honek, hezkuntza, politika berezi gisa kokatzen du, zeinen horren gunea ez dira biktimak berehalakoan. Ezin zaie heldu gai honetan aintzat hartu beharreko hezkuntzako alderdiei, norberaren laguntzako edo kalte-ordaineko laguntzako politika balitz bezala. Ezta baliabide gisa ere, agerikoak egiteko edo biktimei euren sufrimendua, mina aitortzeko eta eurei gure solidaritatea adierazteko. Hezkuntza politika zuzendu behar da, aurrekoak ez bezala, kritika eta alderdi gabeko gaitasunera, epe ertain eta luzean, adiskidetutako euskal gizarte berriaren hazitoki funtzioa zabaldu ahal izateko; eta, hori dela eta, iragana ikusteko, bereganatzeko, aitortzeko eta iragana biltzeko gai izatea, ikuspegi komun eta inklusibotik.

Horregatik, biktimen politika korrelatua, hezkuntzan ezin daiteke izan ¨indarkeriaren aurkako biktimen politika¨. Objektibo angeluarra ezin daiteke izan ikasgeletan indarkeriaren errepresioaren akonpainamendua. Indarkeriaren aurkako politikak bere bide propioak ditu eta hezkuntza arloarengan proiekzio desegokia izateak eragin suntsitzaileak izan ditzake eta, ziurrenik, kaltegarriak, lortu nahi diren ustezko helburuetatik. Hori dela eta, erantzukizunez jardunez, EAJtik uste osoa dugu soilik ondo bideratuta dagoen biktimen akonpainamendurako hezkuntza politika bat sustatuz, aurrera egin ahal izango dugula gai delikatu honetan. Eta hori, hala izateko, derrigorrez, politika hori integralki berriz hausnartu behar da, elementu eta erreferentzia buru gisa, giza eskubideen blokea izanik, banaezina, unibertsala eta mendeko artekoa den unitate gisa.

Hezkuntzak gai honetan lagundu eta ekarpenak egiteko angelu egokia giza eskubideena da. Hau da gutxieneko lurzorua, zeinetatik posiblea den etxe komun bat eraikitzea, gutxieneko oinarri aurre-politikoa, zeinetan euskal herritar guztiek euren burua aintzatetsita ikus dezaketen. Giza eskubide horien definizioak, interpretazio printzipioek eta aplikazioak nazioarteko adostasuna daukate. Hori dela eta, tentazio alderdikoien edo diskriminatiboki sustatzeko hutsegiteak egin zitzaketen giza eskubideen urratze ugariei eta konplexuei heltzeko partzialak eta nahikoak ez diren ikuspegien kontrako txertoak dira. Izan ere, hezkuntzak ezin du bidezkoa eta justua ez den ikuspegia sartzeko hanka-sartzea egin, etorkizuneko belaunaldiak gure bizikidetzaren justiziako eta demokraziako oinarriak berrikuskatzera eramango dituenak.

Nola berma dezakegu, gai honetan, gobernu bakoitzaren sustapenak bidezkoak direla? Nazioarteko instantziek, eta, bereziki, Nazio Batuek, bere Giza Eskubideetarako Goi-Komisarioaren bidez, berme hori ematen duen ibilbide-orria ezartzen dute. Giza Eskubideen Mundu Konferentzia izan zenetik, Nazio Batuek babestutakoa eta, 1993an, Vienan izandakoa, behin betiko kontzientzia hartzen da hezkuntza, gaitasuna eta informazio publikoa, giza eskubideen arloan, ezinbestekoak direla erkidegoen artean harreman egonkorrak eta armoniotsuak ezartzeko eta sustatzeko, eta elkarren arteko ulermena, tolerantzia eta bakea sustatzeko. Halaber, Konferentziak, espresuki, Estatuei eta erakundeei eskatu zien giza eskubideak, eskubide gizatiarra, demokrazia, eta legearen inperioa, sar zitzala, irakaskuntza akademikoko erakunde guztien ikerketa-programen gai gisa.

Vienako Konferentziaren ondorioz, NBEren Batzar Orokorrak, 1994ko abenduaren 23ko 49/184 Ebazpenean, 1995-2004 epea Nazio Batuen Hamarkada aldarrikatu zuen, giza eskubideen arloan hezitzeko. Esparru horretan, jarduera-programa orokorra ezarri zen, eta horien ardatz nagusia zen Estatuek edo eskualdeko erakundeek euren Jarduera-plan propioa aurkeztea. Hamarkadaren helburua zen sareko egitura bat diseinatzea, mundu mailan, jarduera koordinatuei eta homogeneoei buruz, ahalbidetuko zuena hizkuntza, baliabide eta helburu berberekin lan egitea, eta hedatuko zena, gainera, plangintza estrategiko baten bidez emaitzak aldiro ebaluatuz, giza eskubidearen kultura hedatzeko esfortzuak bideratzen eta hobetzen joateko. Bai Hamarkadaren jarduera-programa orokorrak, bai Jarduera-Plan Nazionalen egiturak ere, behar batetik abiatzen ziren: mundu eta etxe mailan, beharren diagnosi eta ebaluazioa ezartzea, ondoren, giza eskubideen gaitasun-, sustapen-, eta hedapen-programa konkretuak diseinatzeko. Bereziki, eskatzen zuen koordinazio- eta baliabide-zentroak ezar zitzala. Eta, azkenik, era berean, programen ebaluazio-irizpideak ezartzen zituen.

Aipatutako korronte unibertsalak, halaber, Europako eskualdeetan oihartzun berezia aurkitzen du, zeinetan, inzidentzia bereziarekin, pizten den herritarren, balio demokratikoen eta giza eskubideen arloan, hezkuntzako alderdiak sendotzeko kontzientzia. Hala, 90.hamarkadatik, Europako Kontseiluak bere jarduera areagotzen du, bereziki, Giza Eskubideetan Hezteko Gazte-Programaren bidez (2000.urtea). Horren ostean, beste ekimenen artean, 2005ko adierazpena heldu zen Hezkuntzaren bidezko Herritarren Europako Urtea. Urte horretan, NBEren giza eskubideetan hezteko Hamarkadaren kasuan bezala, ez zuen esku-hartzeko denbora-etenaldi bat ezartzeko asmorik, baizik eta lan bat hastea, geroztik irauteko asmoarekin, herritarren hezkuntzarako eta giza eskubideetan hezteko hezkuntza politiken oinarrizko helburu bihurtzeko. Horrekin batera, beharrezkoa da aipatzea bultzada politiko orokorraren zehaztapena, Ministroen Batzordeko 12.Gomendioan (2002) jada aipatutakoa, herrita demokratikoen hezkuntzari buruzkoa, eta, aurreko 1346 Gomendioan (1997), giza eskubideetan hezteari buruzkoa.

PLANAREN ESPARRU OROKORRA

Bakerako eta giza eskubideetarako Euskal Hezkuntza Planak Euskadi deskribatutako nazioarteko joeran espresuki, erabatean eta behin betiko sartzeko asmoa zuen. Eta erantzukidetzako lankidetza irekitzea, nazioarteko organismoekin eta giza eskubideen aldeko borrokan dauden bestelako eragileekin.

Gobernuaren planteamenduak ez du, gainera, aldez aurretiko ebaluzio pedagogikorik, Hezkuntza Planaren birformulazioaren beharra argudiatzen duena. Argudio bakarra bultzada politikoarena da. Soilik politikoak diren (ebaluazioez, diagnostikoez hitz egiten da, bain ez dira sartzen) argudiopean, aurreko plana usteltzat ematen da. Aurreko Planak, bere ebaluazioek, nota ona daukate, eta eztabaida arlo pedagogikoan bideratzea ahalbidetzen dute. Ezin dugu baliozkotzat jo oinarririk gabeko baieztapen politikorik. Aurreko ebaluazioen ostean, lehenik eta behin, etor behar litezke egungo gobernuaren ebaluazioak, eta ez bakarrik bultzada politikoaren analisi bat. Beraz, falta dira Eusko Jaurlaritzak legealdi honetan egin omen dituen ebaluazioak, Plan orokorrari buruz, eta ikasgeletako programa-pilotuei buruz (Bakerako Urratsak), zeinak hain ¨beharrezkoa¨ den birformulazioa argudiatzen dutenak. Alderdi horren inguruan, aldi berean, Eskola Kontseiluak hitz egin zuen, Eskola-elkarteko ordezkaritza-organo den aldetik.

2010eko maiatzaren 14an, Eusko Jaurlaritzak finkatutako dokumentua, halaber, presa handiaren fruitua da, ez bada negoziazio serio baterako abiapuntua; presa barik, baina gelditu barik, gehienbat, nahasmenduko eta alarma sozialeko une hauetan, presa barik. Dokumentuak uztartzen du, ¨moztu eta itsatsi¨ nabarmenaren bidez, jatorrian Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako dokumentua aurreko Planaren zatiekin, eta, hori dela eta, azkeneko emaitza, koherentzia gabekoa, kaotikoa eta ulertzeko zaila da. Horrela idatzitako dokumentu batek eskola-elkartearen nahasmendua baino ez luke handituko, eta, edozelan ere, bakerako hezkuntzaren ikuspegi integrala eta, ustez, babestu nahi dituen giza eskubideak desitxuratzen ditu.

EAJk uste du Bakerako eta Giza Eskubideetarako Hezkuntza Plana, gaurko egunean, baliogarria dela, bai bere helburuetan, bai bere gidari-printzipioetan, eta horren barruan, osagarri modura, egungo Eusko Jaurlaritzaren proposamena egoki sartzea, betiere, bere ikuskera orokorraren desnaturalizaziorik ekarriko ez balu, eta nazioarteko instantziek berek eskatutakoaren arabera.

PLANAREN IZAERA

Planaren azpian dagoen ikuspegia, Giza Eskubideetarako eta Giza Eskubideen Hezkuntzari dagokionez, orokorra izan behar da, INTEGRALA. Finkatutako birformulatutako testuari izaera integrala falta zaio; izan ere, nahiz eta gainontzeko giza eskubideen urraketak aipatzen dituen, hezkuntzako ikuspegitik, ezin dira sufrimendu batzuk lehenetsi beste batzuen gainetik. Diskurtso politikoa gordinki sartzen da hezkuntzako diskurtsoan, horrela, azken hori desaktibatzen da, eta bere moldaera zailtzen da. Ikuspegi orokorra partzializatzen du, eta Planaren filosofiaren kontra jotzen du, NBEren Giza Eskubideen Goi-Komisarioaren arabera.

Ekintzak, hortaz, partikularragoa den edukia dutenak eta biktimen arlokoak direnak, Planaren gorputz orokorrean egon behar dira eta hortik sustatu behar dira, Plana ezin da gorputzagatik hainbesteraino kolonizatuta eta fagozitatua geratu non, ¨unitate¨ bat izatetik ¨zati¨ bat izatera pasatuko den. Zatia unitatean sartzeko aukera dago, baina ez planaren unitatea ordezkatzea biktimen arloko sentsibilizazio-ekintzengatik.

Finkapen egokia izan zitekeen gobernuak planteatutako birformulazioa, Bakerako eta Giza Eskubideetarako Euskal Hezkuntza Planaren azpi-programa gisa sartzea.

Planak ¨berreskuratu behar du bakerako eta giza eskubideetarako hezkuntzaren kontzeptua, ikuspegi integraletik abiatuz, zeinak birformulazioaren edukia kapitulu edo arlo zehatz gisa duen, baina ez kapitulu soil gisa¨.

Baieztatu behar da, espresuki, aldez aurretik bakerako eta giza eskubideetarako hezkuntzan egindako lanaren ebaluazio profesional, aditu eta burujabeak ez duela zalantza izpirik uzten indarkeriaren eta biktimekiko solidariotasunaren aurrean duen erabakitasunarekiko.

ERAKUNDE DEMOKRATIKOEN ALDARRIKAPENAK

Gobernuak emandako azken dokumentuaren arabera, demokrazia eta berauren euskarri diren erakunde politikoak bizikidetzaren bermatzaileak dira.

Bizikidetza demokratikoa indarrean dagoen esparru juridiko-politikoaren edo bere erakundeen aurrean bestelako aukeren defentsarekiko bateragarria eta kongruentea da, betiere, era baketsuan eta demokratikoan defendatzen badira.

Printzipioz ¨Konstituzio Estatuaren¨ inguruko erreferentzia guztiak kendu dira, baina errepikakorra da, testuan zehar, ¨erakunde politikoei¨ egindako erreferentzia, honako erreferentzia-motekin: ¨erakunde demokratikoen balioa ez aitortzean…indarkeria terrorista justifikatzeko bidea ireki dezakete¨ (7-8.or.), ¨…erakunde demokratikoak ez aintzatesteak…indarkeria terrorista justifikatzen dituzten jarrera totalitarioei bidea irekitzen du¨ (8.or). Erreferentzia horiek eta beste batzuk testuan zehar errepikatzen direnak, ezin dira onartu, horrek bidea eman dezakeelako erakunde zehatz batzuen (Monarkia, Armada, edo Estatua bera ere) kontrako planteamenduek ¨indarkeria justifikatzen¨ edo ¨jarrera totalitarioetarako bidea irekitzen ¨ dutela interpretatzeko, kontuan hartu gabe kontrako jarrera hori era baketsuan gauzatzen den. Era berean, ez dugu ikusten beharrezkoa denik ezartzea ¨erakunde demokratikoak aldarrikatzea, eskubideen sortzaile gisa¨ (25.or) Testutik erreferentzia horiek guztiak kendu beharko lirateke.

Benetako Bakerako hezkuntza, bistakoa denez, Oinarrizko Giza Eskubideetan sostengatua egon behar du, eta, besteak beste, pertsonen eta taldeen Pentsatzeko eta Adierazteko Askatasun Eskubidean. Baita gai politikoetan ere. Askatasun horrek birformulatutako Planaren asmoarekin joko luke aurrez aurre, zeinak askatasun horren mugak Konstituzioak ezarritako legezkotasun juridiko-politikoarekin topo egiten duen. Eta euskal gizartearen zati handi batek uste du eskubidea duela legezkotasun juridiko-politiko hori aldatzeko, bere oinarrizko eskubide politikoak aldarrikatzearen bidez.

Bizikidetza demokratikoa indarrean dagoen esparru juridiko-politikoaren edo bere erakundeen aurrean bestelako aukeren defentsarekiko bateragarria eta kongruentea da, betiere, era baketsuan eta demokratikoan defendatzen badira.

INDARKERIAREN DESLEGITIMAZIOA

Beharrezkoa da aldez aurretik, era argian eta adostuan, indarkeriaren deslegitimazioaren hezkuntza-esanahia eta –edukia definitzea.

Indarkeriaren deslegitimazioa, gaur erabiltzen den moduan, diskurtso politikoaren kontzeptua da, zalantzagarria eta zehaztugabea, ez da adierabakarrekoa eta batzuek besteen kontra jaurtitzeko arma gisa erabiltzen da. Ez da gomendagarria, gizartean edo politikan heldua ez dena eta adostutakoa ez dagoena eskoletara eramateko asmoa izatea. Bestetik, kontuan hartu behar da bakerako hezkuntzan, nazioarte mailako esperientzian ez dagoela erreferentziarik berau hezkuntzako testuinguruan erabiltzeko, ez behintzat espresuki eta modu autonomoan.

Ez da proposatzen hezkuntza arloari dagokionez, indarkeriaren deslegitimazioa baztertzea, baizik eta bere hezkuntza-edukiaren aldez aurretikoa eta adostutakoa den definizioa eskatzea. Dokumentuaren 3.puntuan, (Atal Deskribatzailea), zentzu honetan, Elkarteen Foroaren ekarpen bat jasotzen da oinarri ona osatzen duena, baina planaren osotasunean erabat disolbatua gelditzen dena.

Ezinbestekoa da dokumentuaren tituluak eratzen duen eta ustez Planaren birformulazioaren hellburua den edukia, garapena eta garrantzia definitzea.

Definzio hori ondoko puntuek kokatuko lukete:

1. Indarkeriaren deslegitimazioa bizikidetza demokratiko bakegilearen eta giza eskubideen goi-mailako printzipioen mendeko irizpide bat da.

Indarkeriaren deslegitimazioa kontzeptu berria da eta euskal testuinguru politikoan balio politiko eta hezkuntza-balio gisa sartzeko egokitua. Horrenbestez, hori orientatzeko irizpide gisa bakarrik uler daiteke eta ez gidari-irizpide gisa, hezkuntzan guztia oinarritzen duena edo sistema demokratikoan, jerarkikoki goi-mailakoak diren printzipioak ordezkatzen dituena. Indarkeriaren deslegitimazioa bakarrik uler daiteke eta giza eskubideen eta bizikidetza bakegilearen mendean, eta inolaz ere ez, horien aurka. Horregatik, desegokia eta burutik kendu beharrekoa da kontzeptu hori dokumentuaren tituluan agertzea, ez bada argi geratzen bakerako, giza eskubideetarako eta bizikidetzarako hezkuntzaren mendean dagoela.

2. Indarkeriaren deslegitimazioak esan nahi du injustizia, legez kontrakoa eta legezkotasunik ez duen helburu politikoen edo alderdikoien zerbitzura egindako edozein giza eskubideren urraketa salatzea.

Indarkeria deslegitimatzea da:

· Giza eskubideen urraketen injustizia, legez kontrakoa edo legezkotasunik eza salatzea eta berauen biktimenganako enpatia eta solidaritatea erakustea.

· Giza duintasunaren balioa beste edozein helbururen aurretik jartzea eta bizitzeko eskubidearen lehentasuna defendatzea.

· ¨Denak balio du¨ eta helburuak bitartekoak justifikatzen dituen printzipioa arbuiatzea.

· Eta indarkeria erabiltzearen aurka jartzea edo indarkeria erabiltzeko mehatxuaren aurka jartzea, konponbide- edo bizikidetza-baldintzak eta ereduak inposatzeko.

Lau jarrera horiek balio dute ,zehazki eta seriotasunez, hipotesi positiboak eta negatiboak mugatzeko, zeinetan indarkeriaren deslegitimazioa zein legitimazioa gertatzen den.

Hezkuntzan edo diskurtso politikoan, kontzeptu horren behin-behineko erabilera baketsuak objektibotasun- eta seriotasun-plusa exijitzen du bere erabileran, orain gertatzen ez dena. Hori erabiltzea, orain gertatzen den moduan, interes alderdikoiekin, eta zentzuzko edozein definiziotik haratago, bere aplikazio indartsua baliogabetzea eta ezdeuz bihurtu baino ez du egiten.

3. Indarkeriaren deslegitimazioa bateragarria da proiektuetako, ekimenetako edo jarrera ezberdinetako desadostasunarekin.

Indarkeriaren deslegitimazioa baliabide demokratiko bat baino ez da, proiektuetako, ekimenetako eta jarrera politikoetako ezberdintasunak legezkotzat direla onartzen badu, baita bakerako biderik onena ulertzeko modu ezberdinei eragiten dietenean ere, eta, betiere, hauek giza eskubideekiko errespetuzkoak direnean. Indarkeriaren deslegitimazioa pluralismoa ahultzeko bitarteko gisa erabiltzen bada, ez da indarkeriaren deslegitimazioa, baizik eta balio demokratikoenganako iruzurra. Bakerako bitarteko izan beharrean, banaketa-iturri izango da.

4. Indarkeriaren deslegitimazioa ez da botere publikoek indarra erabiltzeko kritikarik gabeko legitimazio bitartekoa.

Beharrezkoa da ETAren indarkeria terrorista erabiltzea arbuiatzeko eta gaitzesteko jada existitzen den kontzientzia soziala sustatzea eta indartzea. Baina, hori zintzotasunez, eraginkortasunez eta sinesgarritasunez egiteko, Estatuak bete behar dituen exijentzia etikoekin batera joan behar du, indarkeria erabiltzeko (=indarkeria legitimoa) lege berberak ere epaitu behar dituen justiziarekin bat etortzeko. Eta Estatuak ez balitu bete edo ez baditu betetzen, beharrezkoa izango litzateke baita salatzea ere, bilatzen den baketze helburua babesteko, Oinarrizko Giza Eskubideen benetazko aitorpenean.

Indarkeriaren deslegitimazioa:

· Bizikidetza demokratiko bakegilearen eta giza eskubideen goi-mailako printzipioen mendeko irizpide bat da.

· Injustizia, legez kontrakoa eta legezkotasunik ez duen helburu politikoen edo alderdikoien zerbitzura egindako edozein giza eskubideren urraketa salatzea esan nahi du.

· Bateragarria da proiektuetako, ekimenetako edo jarrera ezberdinetako desadostasunarekin.

· Ez da botere publikoen indarra erabiltzeko kritikarik gabeko legitimazio bitartekoa.

HEZKUNTZA-EREMUA

´Indarkeriaren deslegitimazioa´ terminoak pentsaraz dezake aurreko legitimazio bat dagoela, Kontseiluaren aburuz, ezin daitekeena gure hezkuntza sistemari egotzi.

Biktimen zentralitatea. Eskola Kontseiluak aurreko Planaren inguruan emandako irizpenaren arabera, beharrezkoa zen ¨biktimak esplizituki aintzat hartzea eta euren ikuspuntua sartzea¨. Eta birformulatutako proposamenari buruzko irizpenean, aipatzen zen ¨…hezkuntza-jardueran aplikatzeko, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuen ikuskera berriak haurrek eta nerabeek oinarrizko hezkuntza gaitasunak garatzean dautza, ikasten dutenak; beraz, eurak dira hezkuntza-jardueraren erdigunea. Hezkuntzan, jarduera konkretua garatu nahi den gaitasunaren mendean geratzen da¨.

Biktimak, Eskola Kontseiluko irizpenak gogorarazten duen moduan, ezin dira izan Bakerako eta Giza Eskubideetarako Hezkuntza Plan baten ardatz egituratzaile. Hezkuntza proiektu batek ezin du biktimaren inguruan biraka ibili, baizik eta proiektu hori zuzentzen zaion pertsonaren, ikaslearen, gizartearen inguruan, eta bere helburuak betetzeko.

2008ko Biktimen Legeak jasotzen du ¨biktimen testigantza sustatuko duela bakerako eta bizikidetzarako hezkuntza-proiektuetan¨. Hau da, biktimaren testigantzak funtzio argia dauka, Lege honen arabera: bakerako eta bizikidetzarako hezkuntza. Ez da sufritutako minaren konponketarako arrazoia (gaizki ulertzen da Legearen helburua, sarreran, 5.eta 6.or). Aurreko planak jada jasotzen zuen indarkeriaren biktimen testigantza, ikasgeletan.

Hezkuntza proiektua ez da testigantza baten edo besteren zerbitzura jartzen dena, testigantzak dira (giza eskubideen urraketak izan dituzten biktimena) hezkuntza proiektua indartzen dutenak, bizikidetza demokratikorantz bideratutakoa.

Unitate didaktikoak. Gobernuak dokumentu finkatu honetan, oraindik ere uste du ¨Bakerako Urratsak¨, aurreko legealdian biktimen testigantzak proiektu-pilotu gisa landu zituenak, ¨osatugabea, zehaztugabea dela, eta, horregatik, aldatzeari ekiten zaiola¨. Zein argudio pedagogikok edo zein ebaluziok kontrajartzen ditu aurreko ebaluazioaren emaitza positiboak?

· Hezkuntza proiektua da edozein biktimaren testigantza izango duena; bizikidetza demokratiko bakegilea eta adiskidetutako proiektua izan behar da. Hezkuntza proiektua ez da testigantza baten edo besteren zerbitzura jartzen dena. Testigantzak dira hezkuntza proiektua indartzen dutenak.

· Biktimak esplizituki aintzat hartzetik, euren testigantzaren presentzia, euren presentzia fisikorako irekia, hezkuntza-esparruan, irizpide pedagogikoen, pluralitatearen eta ikastetxeen autonomiaren mende egongo da.

· Uste dugu ezinbestekoa dela gaian adituak diren pertsonen batzorde paritarioa sortzea (gobernuak eta oposizioak proposatutakoa), unitate didaktikoak eta metodologia ugariak egiteaz eta ebaluatzeaz arduratuko dena. Proposamen horiek ahalbidetuko dute, behin betiko, gai hori eztabaida alderdikoietatik aldentzea.

· Hezkuntza Saileko ekintzen barnean, biktimak aitortzeko ekintzak biltzen dira. EAJtik, jada gure jarreraren berri eman dugu, hain zuzen ere, oroimenaren mapa eratzeko aintzat hartutako ekintzen artean, ikastetxeen partaidetza elkartzearen kontrakoa. Ikastetxeek ekintza honetan ere autonomia izan behar dute.

TESTIGANTZAK

Giza eskubide guztien urraketetan larritasun bera duten bidezko tratamenduarekin zerikusia duen oinarrizko beste alderdia bat da, biktimen kontzeptuarekin zerikusia duena, birformulazioaren dokumentuan erabiltzen dena. Biktimaren legeak berak mota guztietako indarkeriei erreferentzia egiten die, eta ez bakarrik ETAren indarkeriari. ETAren indarkeriak zoritxarrez gaur ere bizirik jarraitzeak―nahiz eta, zorionez, progresiboki beherantz doan― ez du galarazten ezta komenigarri egiten ere, hezkuntzako terminoetan, ¨beste terrorismoak¨ bigarren mailakoak bezala ulertzea. Ikasleek gai honi aurre egin ahal izan beharko liokete zauri guztiak ixtera lagunduko duen eta komuna eta inklusiboa den oroimena solidotuko duen abordatze batetik. Kontua ez da ¨gaur gaurkorako kanpaina¨ egitea, baizik eta sakonean pedagogikoki jardutea, eta epe ertain-luzera, horren filosofiak berotasun eta bultzada politikoak dituen epe ezberdinak diren epeak ditu.

Giza Eskubideetarako eta Bakerako hezkuntza elkarteen Foroak eskatzen du indarkeriaren eta biktimaren kontzeptua zabaltzea, eta hezkuntzaren eta giza eskubideen esparruan jasotzen diren dimentsio ugariak aintzat hartzea.

Bestetik, esku-hartze serio batek, mahai gainean indarkeriaren biktimak jarriko dituenak, ezin du albo batera utzi torturaren biktimak existitzen direnik. Errealitate hau, oso maneiu politiko eta sozial zailekoa, hala ere, ezin da ukatu, benetazko zifrak zeintzuk diren alde batera utzita. Torturaren erabateko debekua, giza eskubideen nazioarteko zuzenbideko testuetan, bizitzeko eskubidearen beraren maila berean eta leku berberetan kokatzen da, are gehiago tortura ―gure herrialdeko historian gertatu den moduan― heriotzean bukatzen bada. Beraz, deigarria da Gobernuaren dokumentuak, soilik hezkuntzakoak ez diren iritzi politikoetan luzeegia dena, hitzik ez esatea horrelako garrantzi etikoa duen gai baten inguruan. Errealitate hori sartzeko, erabat eta zalantza gabe arbuiatzeko, euren biktimak, eta, ondorioz, indarkeriaren arloan egiten den planteamenduarekin koherentzian, estrategiaren bat egon beharko litzateke. Horrek delikatuak eta zehatzak diren estrategiak behar ditu, hezkuntzako terminoetan, polarizazio sozialaren erreprodukzioa ekiditen dutenak.

Indarkeriaren deslegitimazioa eta bizikidetza demokratikoak erreferentzia egin behar die giza eskubideak urratzen dituzten indarkeria-mota guztiei, salbuespenik gabe. ETA erakundeak indarkeria erabiltzea larria bada, ez dauka larritasun gutxiago botere publikoek indarkeria terrorista legez kanpo erabiltzeko eta giza eskubideak urratzeko tentazioan erortzea. Eta hori guztia, gustatu ala ez, gure herrialdearen oraintsuko historiaren parte da, etorkizunari begira prebenitzea komeni dena. Beraz, biktimei eta euren testigantzei buruz jardutean, esplizituki argitu behar da aurreikuspen hoei ez dela soilik mugatzen ETAren indarkeriaren biktimetara, baizik eta giza eskubideen urraketen biktima guztietara, gure oraintsuko historian arrazoi ugariengatik gertatu direnak, aipamen konkretuagoarekin ezarri nahi diren estrategiei buruz, aurreikuspen horren erabilerak, proaktiboak baino, eragin kaltegarriak izatea ekiditeko.

Zehaztea biktimei eta euren testigantzei buruz ari garenean, erreferentzia egiten diegula era larrian sufritu dutenei giza eskubideen urraketengatik, urraketen jatorria eta egileak aintzat hartu gabe.

ADOSTASUNA

Adostutako dokumentua izan behar da, eta elkarrizketarako irekia dagoen proposamena.

Eskola-elkartetik, biktimen elkarteetatik, Giza Eskubideetan eta Bakean Hezteko Elkarteen Foroak, eta alderdi politikoek eskatu dute.

Eusko Jaurlaritzak parte hartzeko eta kontrastatzeko prozesu berria ireki dezala, Plana ezartzean eta ebaluatzean inplikatutako eragile estrategikoekin:

Eskola-elkartea: federazioak eta ikastetxe-sareak, sindikatuak, gurasoen federazioak, eta abar.

Bakerako eta giza eskubideetarako hezkuntza elkarteak.

Biktimen elkarteak.

Alderdi politikoak.

Erakunde publikoak: foru aldundiak eta udalak (EUDEL)

KONTSEILU AHOLKULARIA

Arautzen zuen dekretuak 2009ko otsailean onartu zen, eta lehendakaria izendatu gabe utzi zen, gobernu berriak egin zezan: dekretu hori ez da ezarri eta, gaur arte, izoztu da alda dadin. Kontseilu Aholkularia martxan jarri ez izanak, txostenik igortzea, eta, azken urte honetan zehar, jarraipena egitea eta ebaluatzea eragotzi du, izan ere, iritzirik eman zezakeen gobernuak egindako birformulazioari buruz.

Kontseilu Aholkularia aldatzea, bere osaerari dagokionez, bere paritatea eta oreka apurtuko luke gobernuko eta gizarte-zibileko ordezkarien artean. Halaber, ez da zehazten zer esan nahi den honekin: ¨bere helburuak, funtzioak, osaera… berrikusiko dira¨.

Proposatzen dugu Kontseilu Aholkulariaren paritatea bermatzea, eta berauren lehendakaria adostasunekoa izatea.

Gaur egun, Nafarroan euskaraz bizitzeko eskubidea urratu egiten da modu sistematikoan, egunero eta bizitzako arlo guztietan. Euskaldunok ezin dugu euskaraz bizi. Egoera hori gainditzea beharrezkoa da eta horretarako guztion bultzada beharrezkoa da. Horretarako urratsa eman nahi dugu. Gure aldarrikapena kalean egingo dugu maiatzaren 15ean.

EMAN ATXIKIMENDUA ETA ZABALDU MEZUA!

“mehatxupean dauden eremu urriko hizkuntzek aurrera egingo badute, horien hiztunek teknologia elektronikoa erabiltzen dutelako izango da”
David Crystal [ Cambridge University, 2004 ]

“prestigio sozialik gabe hizkuntzak desagertu egingo dira”
Amadeu Abril i Abril [ .cat domeinua ]

Euskarak erronka berri bat du: Interneten bere izen propioa sortzea. Interneten, izena eta izana elkarrekin baitoaz. Interneten, izenik ez duena, ez da. Eta hori da euskararen eta euskal kulturaren komunitatearen erronka berria: Interneteko eremu birtualean nazioarteko aitorpena eskainiko dion ikur edo sinboloa sortzea: .EUS domeinua.

Interneten .eus domeinua izan dezagun talde bat lanean ari da, baina hori erabakitzen duen erakunde iparramerikarrari herritarrek ekimena babesten dutela erakustea oso garrantzitsua da.

Horregatik sinadurak biltzen hasi dira. WEB GUNERA JOAN!

Su director Mikel Urretavizcaya ha sido galardonado esta semana con el premio de periodismo internacional Rey de España precisamente por la elaboración de este documental que, a juicio del jurado del premio es “un excelente ejemplo de periodismo histórico”. El certamen lo convocan la agencia EFE y la Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECID).

La propuesta de modificación de la Ley 18/86 en los términos mencionados se basaba en el estudio sociolingüístico realizado por el Gobierno de Navarra en el año 2006, según el cual el 71,7% de la población de los cuatro municipios citados era partidaria de su inclusión en la zona mixta, dato irrefutable que además era reforzado con la petición de los ayuntamientos afectados en el mismo sentido que la propuesta.

En esa sesión parlamentaria intervino la portavoz del grupo socialista (PSN-PSOE) en el área de educación, Sra. Mª Victoria Arraiza, para defender la propuesta de modificación y en contra de las enmiendas de los grupos de UPN y CDN. Éstos fueron los argumentos que dio para justificar su voto: “El grupo parlamentario socialista, de acuerdo con lo que apoyó en la ponencia sobre política lingüística en la pasada legislatura, de acuerdo con lo que ha mantenido siempre en sus programas electorales, de acuerdo con lo que ha hecho desde el principio, que ha sido hacer una ley del vascuence que respondiese a la realidad social de Navarra y que respondiese a los intereses de los ciudadanos de Navarra, que es que se haga caso al uso real, de acuerdo con esta coherencia que ha seguido, nuestro partido, lo que va a hacer es apoyar esta proposición de ley y no dar el visto bueno a las enmiendas presentadas por UPN y CDN”.

Tras el debate, tanto UPN como CDN votaron en contra de la modificación (24 votos). A favor de la modificación votamos IU, PSN-PSOE y Nafarroa Bai (25 votos). Al no alcanzarse la mayoría absoluta (26 votos) como consecuencia de la ausencia de un parlamentario de Nafarroa Bai, la propuesta decayó. No obstante, IU como proponente de la proposición de ley, volvió a presentarla nuevamente para su tramitación, debate y votación en el siguiente periodo de sesiones del Parlamento de Navarra.

El pasado 14 de octubre se volvió a debatir y a votar nuevamente en la Comisión de Régimen Foral la modificación de la ley del vascuence de igual forma que en la ocasión anterior. Las posiciones y los argumentos en contra de UPN y CDN y a favor de IU y de Nafarroa Bai volvieron a reproducirse en iguales términos que en la sesión del 8 de mayo. Sin embargo, la misma portavoz del PSN-PSOE que en la sesión anterior se manifestó a favor de la modificación de la Ley 18/86, anunció el posicionamiento del PSN-PSOE en contra de la modificación mencionada. En esta ocasión, la argumentación esgrimida no podía ser la coherencia seguida por su partido ni el respeto del PSN-PSOE al interés mostrado por los ciudadanos de Noain, Galar, Aranguren y Beriain. El motivo de tal cambio se debía, según la Sra. Arraiza, a una enmienda de su ponencia política producida en el 9º Congreso del PSN celebrado en junio de 2008.

Con este cambio de posición política, tan rápido como vergonzante, el PSN-PSOE pone de manifiesto su sometimiento a las presiones y a la utilización política del euskera practicada por UPN. Porque es con UPN con quien el PSN-PSOE mantiene de facto un acuerdo de gobierno, tras frustrar el cambio político posible en Navarra tras las elecciones forales de 2007 demandado por una mayoría de la ciudadanía Navarra, cambio que el PSN-PSOE ofreció en campaña electoral (Por el cambio, en Navarra tú decides).

Con este cambio de posición política, el PSN-PSOE politiza el euskera al anteponer su interés partidario al derecho democrático que debiera asistir a los ciudadanos de Noain, Galar, Aranguren y Beriain de libre elección del modelo lingüístico en el que quieran educar a sus hijos e hijas, poniendo en entredicho las proclamas del presidente del Gobierno, Sr. Rodríguez Zapatero, en defensa de la libertad, de las culturas y de la pluralidad.

La defensa reiterada que hace el PSN-PSOE de la Ley 18/86 del vascuence y el modelo lingüístico de zonificación que ello conlleva, atenta contra la libertad lingüística de todos los navarros y navarras, colocando los derechos lingüísticos de cada zona por encima de la libertad de opción que debe regir en democracia para todas las personas. En definitiva, el PSN-PSOE defiende la preeminencia de los territorios por encima de las personas en materia lingüística. ¿Cómo casa esa política lingüística defendida por el PSN-PSOE con el manifiesto El euskera en libertad presentado por el secretario general del PSE-PSOE el pasado 2 de octubre? Dada la pertenencia y la dependencia de ambas organizaciones con el PSOE, ¿acaso el Sr. López está de acuerdo con las posiciones en materia de política lingüística defendidas por el Sr. Roberto Jiménez y el Sr. Sanz en Navarra?

Señores del PSN y del PSE, ustedes no tienen credibilidad en materia de política lingüística. Ustedes no son de fiar. Ustedes practican el viejo dicho de “lo que dicen no lo hacen y lo que de verdad hacen, no lo dicen”.

José Ángel Agirrebengoa (2008/10/29)

bilbao. “Un cambio lingüístico no se produce de la noche a la mañana, es un proceso de generaciones donde lo importante es avanzar sin retroceder”, reflexiona en voz alta Patxi Baztarrika. “Si alguien pretende decir que se puede revitalizar el euskera a base de dos leyes y dos decretos y pulsando un botón, o no sabe de lo que está hablando o está engañando a la ciudadanía”, dice revalidando sus tesis.

Con la última encuesta sociolingüística en la mano, la botella del euskera se puede ver medio vacía o medio llena. Kontseilua la ve vacía, ¿con qué ojos la mira el viceconsejero?

Cualquiera que no quiera negar lo evidente reconocerá que la sociedad vasca está consiguiendo llenar la botella poco a poco. Euskadi es hoy una sociedad más bilingüe que la que era hace 15 años, con seis puntos de crecimiento. Este avance es especialmente remarcable si tenemos en cuenta que hay un 5% de población inmigrante y una tasa de natalidad baja, lo que significa que la sociedad está envejeciendo. Considerando que es en la población más joven donde está habiendo más crecimiento de población bilingüe, es decir, una población minoritaria, es más subrayable el crecimiento. Pero hoy la transmisión básica del euskera se produce en la familia y cuando la pareja es vascohablante está garantizada al 100%. Cosa que no sucedía hace cinco años. Además vamos aún más allá. El euskera es más utilizado en todos los ámbitos.

Sin embargo no se registra la misma progresión en su uso.

El euskera ha crecido con absoluta claridad. Hay 137.000 más bilingües que hace 15 años. Hoy 200.000 personas son euskaldunberris. Pero la clave radica en que el uso del euskera que hacemos los bilingües no es mayor que el que hacíamos hace 15 años porque donde más ha crecido el uso es en los servicios públicos. Mientras, en las relaciones con la familia y los amigos no se ha producido ese incremento.

Parece un fenómeno paranormal. ¿Por qué sucede?

Porque ha cambiado el perfil. Hace quince años, sólo había un 15% de jóvenes entre 16 y 24 años que eran bilingües, mientras que ahora ya son el 55%. Como esta población ha adquirido como segunda lengua el euskera, tienen más facilidad para utilizar el castellano. Además hoy más de la mitad de los vascohablantes vive en municipios donde hay pocas oportunidades de uso del euskera. Si a eso le añadimos que tampoco parece haber aumento la lealtad hacia la propia lengua… Todos estos factores explicarían el fenómeno.

Afirma usted que no se puede revitalizar el euskera a base de leyes, ¿qué sentido tiene, entonces, el decreto regulando su uso en los comercios?

Los decretos y las leyes no están reñidos con la necesidad de alimentar incesantemente la adhesión a la lengua. Yo lo que digo es que las mejores leyes son ineficaces si no se asientan en la voluntad de la ciudadanía. Pero la voluntad tampoco es suficiente y hay que disponer un marco legal adecuado y políticas activas. Por eso en Navarra sólo ha aumentado un 1,3% y en Iparralde se ha retrocedido doce puntos. El decreto que regula el uso del euskera en determinados ámbitos de consumo es absolutamente razonable porque se asienta en la progresividad, en colaboración con las empresas y los comercios afectados mediante una convocatoria de ayudas de 600.000 euros. Estoy convencido de que es un decreto que establece un sistema de regulación acorde con la voluntad de la ciudadanía.

Pues para ser acorde con la voluntad popular ha creado un revuelo importante.

Es que el alboroto creado no ha surgido desde el sector afectado. Es más un ruido mediático y político con el que se ha proyectado a la sociedad mucha publicidad engañosa que no se corresponde con la realidad. Se ha demonizado, manipulando los contenidos y diciendo que ésto afecta al conjunto del comercio cuando el pequeño está exento. Afecta al 6,5% de las superficies comerciales, a un 35% de cuota de mercado. Afecta a las grandes empresas con más de 250 trabajadores, con una facturación anual de más de 50 millones de euros… La oposición ha dado una imagen distorsionada de la realidad.

¿Los comerciantes están satisfechos?

Sí porque ellos no viven el euskera como un problema sino como una oportunidad de negocio. Son conscientes de que hoy casi el 60% de la población de menos de 20 años es bilingüe y la proyección de futuro es que va a serlo cada vez más. Los sectores más dinámicos saben que tienen que apostar por más bilingüismo porque eso les va a permitir prestar una atención más personalizada y se va a convertir en una mejor oportunidad de negocio.

El PSE asegura que el decreto contradice el consenso propuesto por el Consejo Asesor del Euskera.

Aquí no estamos obligando a nadie a utilizar el euskera, lo que estamos diciendo es que tienen que estar en disposición de atender tanto en euskera como en castellano. Porque este es un decreto que pretende garantizar los derechos lingüísticos que los consumidores tienen reconocidos en la ley desde el año 2003. Es un decreto que no pretende perseguir ni presionar a nadie, sino regular el ejercicio de los derechos reconocidos. Además, el decreto no sólo se centra en las relaciones con el público, también se fija en las obligaciones de carácter escrito, en que el paisaje escrito se haga en las dos lenguas oficiales en todo lo referido a rotulación, catálogos, carteles, facturas, etc.

¿Un trabajador veterano castellanohablante podría ser sustituido por uno euskaldun?

No, porque no tratamos de imponer el uso del euskera. Yo mismo estaría en contra de eso, igual que estoy en contra de que se imponga el uso del castellano. Se trata de garantizar que sea posible usar el euskera o el castellano en determinadas relaciones de servicios. Pero me llama mucho la atención que cuando se trata del uso del castellano eso forme parte del orden natural de las cosas, pero cuando pretendemos regular el uso de la dos lenguas oficiales entonces se empiece a hablar de exigencias y de imposiciones.

Les acusan de que están ustedes imitando el modelo de inmersión catalán.

El modelo que se está aplicando no tiene nada que ver con el modelo catalán porque son dos realidades sociolingüísticas diferentes y nosotros tenemos los pies en el suelo. Además, me gustaría que en lugar de andar siempre poniendo peros y expresando temores se hicieran propuestas de futuro, porque en el desarrollo del euskera no se necesitan guardianes lingüísticos y el castellano tampoco necesita abogados defensores.

¿Qué pretenden con el Plan de Normalización que afecta a los funcionarios? ¿No es, en cierta medida, un modo de obligarles a que se sumen al carro del euskera?

No. Estamos regulando el uso de las dos lenguas oficiales en los servicios del Gobierno vasco. Somos absolutamente contrarios al darwinismo lingüístico y somos partidarios de la democracia lingüística. No pensemos que la utilización de la lengua hegemónica es lo absolutamente normal e indiscutible. Aquí tenemos dos lenguas y la ciudadanía tiene derecho a relacionarse con la Administración en cualquiera de las dos. Ha sido precisamente atendiendo a los criterios señalados por el Tribunal Constitucional cómo se ha establecido para qué puestos de trabajo es requisito el conocimiento de las dos lenguas. Si se pide el conocimiento, eso debe llevar asociado su uso como lengua de trabajo porque de esa manera se garantizan mejor los derechos lingüísticos de la ciudadanía. Esta regulación es progresiva y hecha a ras de suelo. Nosotros lo único que decimos es que empecemos a utilizar el euskera no sólo para traducir, si no también cómo lengua de trabajo.

¿Por qué hay 3.000 funcionarios que estando capacitados no usan el euskera?

Porque no se ha regulado el uso. Todos estos años se ha hecho un esfuerzo importante para que los funcionarios tengan una competencia en euskera. Ahora es el momento de sacar rendimiento a ese esfuerzo que han hecho los trabajadores y la propia sociedad. Además estaríamos cometiendo una injusticia social porque estaríamos discriminando a esas otras personas que no han podido acceder a ese mismo puesto porque no han acreditado saber euskera. Pero eso no es una imposición. Eso es como si contratas a un informático y le pides que arregle un ordenador y dices que le estás imponiendo su trabajo. La piedra angular de los planes de normalización ha sido, hasta ahora, ir mejorando el número de empleados con competencia lingüística. Eso nos ha permitido conseguir suficiente masa crítica para poder llevar a cabo estas políticas en estos momentos.

Entrevista DEIA. (2008/07/21)